Minimalistisch leven tip #20: verlicht de kerstdagen

Photo by Olesia Hnatkevych on Unsplash

Noorse kerst

In Noorwegen, waar kerst Groots Gevierd wordt -traditioneel maar overdadig- gebruikt men gemiddeld 26.700 kronen per persoon voor eten, drinken en cadeaus.

Voor ons gezin van zes mensen komt dat neer op omgerekend 15.000 euro; een grove schatting leert me dat we op 7% van dit bedrag zitten en dat is inclusief cadeautjes voor de vriendinnen van DL2 en DL3 en een duurder cadeau voor de ouders van een vriendje van mijn zoon waar hij altijd de boel leeg vreet met zijn 1,92 meter lange lijf.

De dagen na kerst zijn de winkelcentra vol met mensen die hun gulle julegaver komen ruilen want de meesten van ons zitten niet te wachten op een nieuwe føhn, een cadeauverpakking met smeersels, niet matchend servies, een theepakket voor koffieleutjes en ander ‘och dat had je nou niet hoeven doen’.

Wat fijn: we hebben alles al

De meesten van ons hebben alles wat we ons ooit zouden kunnen wensen. Voor veel mensen is het ook lastig cadeautjes kopen. Ik wil ook nooit wat en ben werkelijk blij als mensen die wens respecteren, hoewel de man altijd goed is in toch iets verzinnen (nestkasten, vooral :D)

Wat iemand in huis neerzet, op het lijf smeert, om de nek hangt, drinkt, leest of graag gebruikt is zo persoonlijk en dan nog weten veel mensen zelf niet eens wat ze leuk vinden!

Doe maar wat

Voor hen moeten we wel, het liefst na half december want zulke martelende handleturer stellen we graag uit, op zoek naar een met aandacht uitgezocht cadeau. Uiteindelijk vind je niets en besluit je tot ‘doe maar wat’ om van het gedoe af te zijn.

Nomnom

Met dingen die je opgebruikt zit je redelijk veilig en die dingen kunnen bovendien makkelijk worden doorgegeven als het de ontvanger niet bevalt. Wijn, chocola, koffie, thee, bier… maar hoe vaak krijgen we iets dat we helemaal niet nodig hebben of willen? Dingen die naar de achterste regionen van kastjes, lades en voorraadkasten verdwijnen, ruimte innemen en de ontvanger vaak ook nog eens met een schuldgevoel opzadelen.

Waarom zouden we over en weer onze zuurverdiende centjes blijven omzetten in dingen die de ander niet nodig heeft en -net zo vervelend-, na de viering opgescheept zitten met spullen die we zelf ook niet nodig hebben?

Is toch niet echt in de geest van de feestdagen, al met al.

De neveneffecten

De planeet zucht en kraakt al onder onze nooit-genoeg mentaliteit. Het web van het leven wordt razendsnel ontrafeld, door vele factoren maar onze nimmer aflatende koop- en hebzucht zijn er voor een flink deel debet aan.

Conflictdiamenten, overbodige electronica vol conflictmineralen, slavenarbeid, vervuilde rivieren, goud waar de amazone voor wordt leeggemijnd, plastic meuk dat een half jaar later op de afvalberg ligt, gigantische ladingen cadeaupapier dat niet gerecycled kan worden… is dat het allemaal waard? Natuurlijk niet.

We willen er liever niet aan denken maar dat zouden we wel moeten doen. Net als aan de extra dieren die we eten, het eten dat we weggooien en de financiële kater in januari waar velen mee zitten. Als we de derde dinsdag van januari toch al de meest deprimerende dag van het jaar vinden, waarom zouden we het dan nog extra verzwaren met een lege bankrekening of nog erger, veel te veel ‘af’ op ons creditcardoverzicht en spullen in ons huis die we helemaal niet willen?

Een betere manier van geven?

Er is in mijn ogen niets mis een cadeau geven maar wel met het verplichte karakter ervan, plus het idee dat we iedereen die we rond de kerst treffen iets toe moeten stoppen.

‘Het gaat om het gebaar’ is een holle frase. Onze waardering voor iemand hoeven we niet uit te drukken middels een fleecedeken, een niet-grappige koffiemok, een set met drie plastic speelgoedautootjes, een mismatchende kandelaar of chemische badproducten.

‘Ja maar dat is zo saai om te geven’ zeggen mensen dan als iemand praktische dingen vraagt. Ja, je zou iets kopen waar iemand daadwerkelijk wat aan heeft 😀

De kerstdagen zijn zo veel lichter als we het hele idee van over en weer nutteloze spullen uitwisselen, achterwege laten.

Er zijn zo veel manieren om het hele idee van cadeaus geven, te verlichten:

  • Helemaal geen cadeaus. Mijn favoriet 😉
  • Niet materiële zaken geven: ‘tegoedbonnen’ voor oppassen, een ijsje eten, ramen lappen…
  • Een donatie aan een goed doel, bonus als het geen mega-organisatie is met drie ton per jaar graaiende CEO’s
  • Voor kinderen: iets om te lezen, iets om te dragen, iets om te eten en iets dat ze graag willen (of een variatie hierop)
  • Een cadeau per paar voor een kind en niet voor volwassenen
  • Iets eetbaars, met een maximum bedrag
  • Lootjes trekken zodat iedereen maar één cadeau hoeft te kopen, met cadeausuggestie om miskopen te voorkomen
  • Nuttige dingen geven: wasmiddelen, kruiden, koffie…
  • Het kerstbudget inzamelen en hiermee iets leuks doen met zijn allen: een rondvaart, museum, concert

Eens gaven we mijn ouders een rondvaart met erwtensoep in de Biesbosch, m’n ma vond het het leukste cadeau ooit. Het concert van Wardruna waarvoor ik kaartjes kreeg vorig jaar kerst was een van de hoogtepunten van het afgelopen jaar.

Anyway. God Jul, folkens! (met of zonder cadeautjes :D)



Minimalistisch leven tip 18: leer repareren

Foto door Tyler Lastovich op Pexels.com

Nieuw kopen is vaak goedkoper dan een onderdeel kopen. Zo frustrerend. En waar vroeger een artikel kwam met wat reserveonderdelen zodat de koper het artikel indien nodig zelf kon repareren, zit de meeste electronica nu helemaal dichtgelast, gelijmd, geplakt en gesmolten. The Shopping Conspiracy is een best boeiende documentaire op Netflix die daarover gaat.

De hoeveelheid afval die bedrijven als Apple, Samsung en wel, alle grote -en kleine- producenten van bovengenoemde spullen creëren is misselijkmakend. En niet alleen afval achteraf, denk ook aan alle (conflict)grondstoffen die gemijnd moeten worden waar enorme hoeveelheden grond en steen voor moeten worden afgegraven (het zijn zeldzame metalen) en de chemicaliën die hiervoor worden gebruikt.

Er zijn meerdere telefoons die repareerbaar zijn. Er is genoeg electronica die te repareren is, zeker als je niet de goedkoopste optie koopt. In een eerdere post noemde ik Henry the Hoover (Numatic), buizenversterker, Moccamaster koffiezetapparaat en Dualit broodrooster. Allemaal zelf te fixen.

Ik moet bekennen dat ik hiervoor altijd de man aankijk, hij heeft engelengeduld en wel, iets meer technisch inzicht dan ik. Hij kan nagenoeg alles repareren, echt ongelofelijk.

Voor de mensen die ook niet technisch onderlegd zijn, zijn er repaircafés. En bij gebrek daaraan, een berichtje op de lokale ruilpagina kan je misschien een handyman (m/v) in de buurt opleveren. Kringloopwinkels hebben soms ook dagen waarop mensen hun spulletjes kunnen laten repareren door vrijwilligers (ik vind dat zo geweldig eigenlijk).

Ik repareer niet elk kapot kledingstuk. Dunne sokken, jeggings of gewoon versleten textiel daar kan ik niets mee. Wollen sokken en truien, (boodschappen)tassen, leggings, spijkerbroeken en wel. Online zijn zo veel filmpjes te vinden over hoe je een gat repareert in je favoriete vestje, een nieuwe knie op een spijkerbroek zet, een sok stopt enzovoort en echt, als ik het kan kan iedereen het (en ik kan niet haken of breien, ik ben echt een handwerkkneus verder)

Voor mij gaat minimalistisch leven niet over witte muren en alles esthetisch en sereen maar over zo min mogelijk consumeren en nodig hebben. Ik heb meer waardering voor mijn spullen als ik ze netjes houd en zeker als ze gerepareerd zijn, om een of andere reden. Dat je spullen zo veel voor je betekenen dat je ze niet zo maar weg flikkert maar moeite doet om ze zo lang mogelijk in je leven te houden, zelfs als een ander exemplaar kopen een meer ‘economische’ oplossing is.

De vraag is wat voor wereld je wil. Ik was zelf ook vrij makkelijk met zulke dingen dus ik moest mezelf ook wel een beetje dwingen om anders te denken maar als ik denk wat er gebeurt als heel de wereld denkt zoals ik (lekker makkelijk) besef ik hoe belangrijk het is om niet toe te voegen aan de gigantische berg afval.

Ik wil geen wereld waarin Apple & co ons spullen verkopen die geprogrammeerd zijn om binnen een paar jaar kapot te gaan. Waar we onze oude el-spulletjes naar derdewereldlanden sturen waar ze er helemaal niets mee kunnen, anders dan verbranden of met gevaar voor eigen gezondheid ontmantelen en de rest dumpen. Ik wil geen berg textielafval van ons rijke westerlingen die je vanuit de ruimte kan zien. Ik wil geen dieren die sterven wegens ons afval.

Afgedankt textiel gaat bij ons in de bak met poetslappen. Nog een reden om geen polyester kleding te kopen, dat poetst voor geen meter. Kleding en schoenen die nog draagbaar zijn, breng ik doorgaans naar de kringloop en heel soms in de container met kleding die naar Noorse kringloopwinkels gaat maar liever rechtstreeks naar de kringloop want veel kleding ingezameld via recyclingprogramma’s komt alsnog terecht in Chili of Angola of weet ik het waar.

Soms ontkomen we er niet aan een oud stuk electronica naar de stort te brengen maar dat is nog een reden om het huishouden redelijk simpel en analoog te houden. Hoe minder we hebben, hoe minder we hoeven te vervangen. Hoe minder afhankelijk we zijn van tech, des te minder grondstoffen hoeven er voor ons te worden onttrokken. Des te minder we weggooien.

Minimalistisch leven tip 17: Koop voor functie

Spullen die doen wat ze moeten doen, waar vinden we dat nog? Dergelijke spullen moet je zoeken met een vergrootglas tussen alle rommel maar zijn er wel!

Mijn oudste dochter zei toen we in Nederland waren: ‘in Noorwegen heb je winkels met heel dure goede spullen en winkels met goedkopere, minder goede spullen maar zulke rommel als hier vind je bij ons echt niet’. Dus 😀

Ik moet haar gelijk geven, de eindeloze hoeveelheid ‘grappige’ dessins en kleurtjes en uitvoeringen voor meest alledaagse spullen -gieters, broodroosters, waterflessen, emmers, vegers en blikken, paraplu’s, snijplanken, glaasjes, kandelaars, keukentextiel- was overweldigend en ligt vermoedelijk binnen nu en tien jaar in zijn geheel op de schroothoop wegens baggerkwaliteit.

House dysmorfia

Sinds social media is de aesthetic van alles zo belangrijk geworden. Mensen hebben serieus last van iets dat house dymorfia heet; het idee dat je huis wat je ook doet, nooit hip genoeg, schoon genoeg, georganiseerd genoeg, mooi genoeg, stijlvol genoeg of wat dan ook is.

Opeens ging iedereen cornflakes, meel, suiker, granen, muesli en bonen overgieten in glazen potten alsof er niet iets beters te doen was zoals een boek lezen of een wandeling maken.
Oh wee als je ergens een lampsnoer ziet! Kakelbont kinderspeelgoed werd door de beige moms of instagram zonder na te denken over gezondheidseffecten overgespoten zodat het niet uit de toon zou vallen bij het interieur. Ik ben in mijn pink girl era en daarbij hoort een pink girl aesthetic dus flikker alles weg en koop het nieuw op amazon,affiliate link in bio. Of wat voor era en esthetiek dan ook.

Hoe je spullen eruit zien op een fotootje van 3 bij 5 centimeter is belangrijker dan dat je het er gewoon naar je zin hebt en jezelf kan zijn.

Functie boven vorm

Ik houd ervan als dingen gewoon zijn wat ze zijn. Geen trends, geen bijzondere kleuren en uitgaves en niet gebaseerd op decoratieve waarde in het geval van gebruiksvoorwerpen. Koop spullen die eruit zien zoals een vierjarige ze tekent. Dingen die gewoon doen wat ze moeten doen. Een strijkijzer hoeft niet via de wifi te communiceren over de kreukloosheid van je overhemden en een emmer hoeft niet te passen bij de kussens op je bank. Je waterkoker hoeft geen ledverlichting die je vertelt dat het water kookt want je bent niet debiel. Een theepot moet thee warm houden en schenken, niet de vorm hebben van een pinguïn en je tengels verbranden. Dingen moeten gewoon doen wat ze moeten doen en meer niet. Alsjeblieft niet.

De meeste echt functionele dingen, zijn mooi van zichzelf. Niet per se omdat ze een sleek design hebben, of een minimalistische uitstraling, of een hip patroontje of wat ook maar gewoon omdat ze elke dag, tientallen jaren, doen wat ze moeten doen. Ze verkleuren, verroesten, slijten en krijgen vlekken en dat past niet in de glanzende wereld van instagram en pinterest maar dat is in mijn ogen precies wat dingen mooi maakt.

Kunnen we normale huizen met normale spullen en kopen voor het leven weer normaliseren? Spullen hebben om te gebruiken, in plaats van om tentoon te stellen? Tevreden zijn met de keuzes die we ooit hebben gemaakt?

De wereld van de influencers begint gelukkig in te storten nu het dagelijks leven steeds duurder wordt. Een geluk bij een ongeluk.

Als we onze door social media ingegeven house dysmorfia declutteren en beseffen dat het leven rommelig is en onze spullen nooit perfect-perfect blijven wat we ook doen, lucht dat zo op.

Accepteren dat een voorraadkast altijd losse eindjes bevat. Dat lampen meestal snoeren hebben. Dat eettafels, zeker met kinderen, beschadigd raken. Dat de stofzuiger een functioneel ding is en geen designobject en dat je dus ook niet 500 euro neer hoeft te betalen voor een kek uiterlijk. Dat je mooie zeegroene pan niet nagelnieuw blijft als hem gebruikt op een gasvlam. Dat beddengoed vaal wordt maar nog steeds perfect functioneel kan zijn. Dat het oké is om handdoeken in meerdere kleuren en stadia van gebruiktheid te hebben.

Het is hier vandaag nogal donker en ik doe niet aan foto’s bewerken, dus vandaar de wat donkere plaatjes maar hier wat voorbeelden uit ons huis.

  1. De stereospulletjes. Deels tweedehands en bijna 20 jaar oud. Bevat onderdelen van radio’s uit het Russische leger uit de jaren vijftig, hoe cool is dat.
  2. Kaarsenkandelaars. Ik heb er drie. Ze zijn stevig, de restjes kaars laten makkelijk los en ze zijn niets meer en niets minder dan ze moeten zijn.
  3. Aurum Cantus luidsprekers. Gekregen van mijn ouders toen we verhuisden in 2009
  4. Kleurpotloden (aquarel) van Koh i Noor. Niet gekocht voor het leven maar wel perfecte kwaliteit. Verslaat alle glitterpennen, geinige markeerstiften en andere rommel (de kinderen maken zelf stickers met plakband en bakpapier)
  5. Dualit broodrooster, ook tweedehands. Gemaakt in Engeland en duurzaam. Lichtgeel. Oei. Helemaal uit de stijl.
  6. Strijkijzer van de kringloop voor 5 euro. Heb eenmaal een duurdere nieuwe gekocht die ik uiteindelijk weer verkocht want lang niet zo fijn als deze. Jaren zeventig denk ik? Inmiddels een jaar of tien in mijn bezit.
  7. Schaar van Stanley, spatel van de kringloop, herdersmes, molenmesjes, cuisipro tang.
  8. Keltische levensboom van metaal. Gemaakt in Roemenië door een kunstenaar. Nog nooit zat geweest, hangt al 8 jaar aan de muur
  9. Koffiezetapparaat, 20 euro van de kringloop. Gaan decennialang mee. Gemaakt in Nederland.
  10. Oude balk uit het afval van ’s mans werk, haakjes van de bouwmarkt, oude appelkistjes en twee planken uit de stash. Doet wat het moet doen en gaat nooit uit de mode omdat het er nooit in is geweest.
  11. Brabantia afvalbakken. Ik hoop dat ze zo lang meegaan als men zegt, voorlopig doen ze het perfect. Heb een voor restafval en een voor alles dat gerecycled moet. De spiegel is van de vorige bewoners
  12. RVS emmer. Twaalf jaar geleden gekocht. Hoeveel plastic emmers zouden we inmiddels versleten hebben?
  13. Gemaakt voor het leven pannen. De pan rechtsonder komt uit de boedel van de huurwoning in Noorwegen van mijn ouders. De man heeft het handvat van het deksel gerepareerd.
  14. Waterflessen. We hebben deze sinds ik denk 2018. Geen nieuwe kleurtjes, geen bijzondere doppen, geen gadgets er omheen maar gewoon een fles om water in te vervoeren.
  15. Henry. Niet kapot te krijgen maar mochten zijn koolborstels het begeven dan zijn die makkelijk te verkrijgen en zelf te vervangen, zoals al zijn onderdelen. Onze vorige is 15 jaar geworden en had vermoedelijk gemaakt kunnen worden. Ik voel me hier wel schuldig over, ik zei dat we hem maar weg moesten doen omdat we echt geen tijd hadden om ook nog eens een stofzuigermotor uit elkaar te gaan halen want we waren aan het klussen en verbouwen in een meter hoog sneeuw. De man had hem vermoedelijk kunnen maken. Sorry oude Henry 😦 Niet ‘minimalistisch’ in design, wel in gebruik.

Ik hoop en denk ook dat de meesten van ons de nepwereld van social media en advertenties zo zat zijn en dat we in combinatie met minder besteedbaar inkomen, geen geld meer hebben voor al die rotzooi en beseffen dat spullen gebruiksvoorwerpen zijn en geen verlengstukken van onze persoonlijkheid. Wie wil er überhaupt een plastic wegwerppersoonlijkheid?

Anyway, dit was mijn rant van vandaag, ik ga lekker was opvouwen en vogels voeren. Heb een fijne dag allemaal!

Minimalistisch leven tip #16: zorg voor frictie bij aankopen

Foto door Pixabay op Pexels.com

Grote bedrijven als Amazon, Klarna en Bol.com doen er alles aan om kopen zo gemakkelijk mogelijk te maken. Koop met een klik en alles gaat verder automatisch. Handig als je iets nodig hebt en snel wilt kopen maar niet als je probeert je uitgaven onder controle te krijgen en minder impulsief te handelen.

Frictie door het koopproces moeilijker te maken

Je zal het jezelf een beetje moeilijker moeten maken als het een valkuil is waar in pleegt te vallen. Je kaartgegevens verwijderen van websites. Je partner vragen het paypal wachtwoord te veranderen. Je roodstandmogelijkheid opheffen bij de bank. Niet je wachtwoorden opslaan in je browser. Shopping- en betaalapps verwijderen van je telefoon.

Frictie door af te wachten

Frictie is ook jezelf een afkoelperiode geven. De dingen eerst eens een maandje in je winkelwagen laten liggen. Daarna zijn ze misschien niet goedkoop meer maar tegen die tijd besef je ook dat je ze niet nodig hebt.

Sowieso, dingen kopen omdat ze zijn afgeprijsd is geen goede reden. Het is mooi meegenomen als je iets echt, echt wilt aanschaffen; ik kocht onlangs een rokje ter vervanging van mijn vijf jaar oude en redelijk uitgewoonde exemplaar dat al maanden in mijn favorieten stond voor 150 kronen, in plaats van 399. Alle andere favorieten, liet ik voor wat ze zijn wegens niet nodig ook al was menig ander kledingstuk eveneens flink in prijs verlaagd. Als ik echt iets nodig heb, betaal ik gewoon wat het op dat moment kost. De lage prijs is gewoon geen goede reden.

En misschien past zestig dagen beter. Of nog langer. Je kent jezelf het beste.

Frictie door jezelf regels op te leggen

De dingen die we ‘met een klik’ kopen, zijn zelden tot nooit de dingen die jaren of zelfs decennia bij ons blijven en waar we keer op keer op keer plezier van hebben. Het geeft veel plezier en voldoening om na lang sparen en wachten uiteindelijk tot de koop over te gaan want hoe langer je wacht, hoe meer je zeker kan zijn dat je er daadwerkelijk plezier van gaat hebben.

Spreek met jezelf af om alleen tweedehands te kopen, om alleen de beste kwaliteit te kopen of alleen natuurlijke materialen. Serieus, hoe irritant is het dat alles van polyester en acryl is gemaakt tegenwoordig! En in sommige gevallen is er iets voor te zeggen maar zelfs spijkerbroeken bevatten steeds meer elastaan en andere synthetische materialen. Drie keer naar kijken en hop, gat.

Niets kopen dat een influencer je aanprijst is ook een goede regel om geen overprijsde, overbodige sh’t te kopen. Doe gewoon zelf nadenken.

Frictie om niet te snel te beslissen

Als advertenties op woonblogs of instagram je valkuil zijn, zorg dan dat je die websites minder makkelijk kan bereiken. Alleen op een laptop, of installeer een app die het gebruik blokkeert (en vraag een ander de deblokkeringscode te beheren).

Als je naar de winkels gaat, neem cash mee voor zoveel je nodig hebt. Als je iets niet nodig hebt als je weggaat, heb je het ook niet nodig als je het ziet liggen even later.

Frictie dankzij een slecht geweten

Het helpt ook om zo veel mogelijk te lezen en kijken over de consumptiemaatschappij en hoe het ook kan. Dat geeft een steeds ongemakkelijker gevoel bij een (potentiële) aankoop. Slow Death by Rubber Duck. The Day the World Stopped Shopping. Story of Stuff. Affluenza. No New Things. Voluntary Simplicity. Walden. Walden on Wheels. The Joy of Less. Niet dat je een verslaving aan boeken over een eenvoudiger leven moet ontwikkelen maar het is beter dan spullen kopen en je leert er dingen van die je heel je leven bijblijven.

Ik zie geen leuke make up of kerstspullen, ik zie microplastics en milieuvervuiling. Geen hippe kleding maar goedkope plastic ‘stof’ en slavenarbeid verkocht voor een schandalige prijs als je weet wat de fabrikant -en de werknemers- krijgen. Geen lekker eten maar dierenleed. Geen geurkaars maar hoofdpijn en verwarde hormonen. Geen mooie meubels maar dode bomen waar eerder beestjes in woonden. Bomen die een deel waren van een familie, een ecosysteem.

Dat is enerzijds niet leuk maar mijn leven is beter zonder die dingen erin. Beter voor mijn portemonnee, gezondheid, de natuur, de dieren en alles om me heen. Ik mis echt he-le-maal niets.

frictie door veraf te wonen

Het is soms onhandig maar met het grote winkelcentrum op 35 minuten rijden (en daar de winkels zo ver bij elkaar vandaan dat lopen tussen de winkels het tot een dagtrip maakt) is een mooie vorm van frictie. Ik denk wel drie keer na voor ik meen iets nodig te hebben!

Net als het vermaledijde Noorse importheffingensysteem. Als ik bedenk dat ik drie nieuwe jurken nodig heb die bij elkaar 250 euro kosten, betaal ik inclusief MVA en 10,7% tol, 4077 kronen, 345 euro. Dat maakt het alweer wat minder aantrekkelijk. En dat is ook weer niet heel erg.

Rotzooi kopen is gewoon te makkelijk; we moeten het onszelf iets moeilijker maken, wat het uiteindelijk allemaal dan weer makkelijker maakt.

Minimalistisch leven tip #15: Maak een no buy lijstje

Molletje wilde graag een tuinbroek en de dieren in het bos hielpen hem om deze te maken.

Je geld uitgeven aan onzin die je niet nodig hebt is zo gedaan. Er is ook zo veel leuke onzin. Zo zag ik gisteren fleecedekens met het Molletje erop. Oooh, leuk.

Voor wie Molletje niet kent: je mist iets in je leven zonder je ervan bewust te zijn maar je hebt er geen fleecedeken van nodig-nodig. De filmpjes op youtube en de boeken zijn genoeg.

Weten wat je wel en niet wil in het leven kan goed helpen om je financiële situatie te verbeteren en de rommel in je huis te verminderen. Jezelf aansprakelijk maken kan helpen om op het juiste pad te blijven.

Hoewel ik denk dat je nooit te rigide moet omgaan met regels, is het goed om ze te hebben als een maatstaf voor de beslissingen die je neemt.

Ik wil bijvoorbeeld geen geld uitgeven aan ‘tech’ maar Netflix botste ook steeds meer met wat ik dan wel wilde, dus ik kocht een tweedehands externe dvd speler en een stapel DVD’s van iemand voor 10 kronen per stuk. Ik denk dat dat meer in lijn is met mijn waarden dan steaming services zijn en gezellig met de kindertjes een film kijken is te leuk om helemaal niet te doen.

Maar anders dan dat, er is veel waar ik mijn geld niet aan uit wil geven. Hoe leuk het ook is, “ik kom om er spijt van te krijgen” (zoals de kinderen dat in goed NederNoors zeggen) omdat zuinig omgaan met ons geld en zo min mogelijk milieubelasting veroorzaken in lijn is met hoe ik wil leven en de dingen in mijn huis zelden net zo leuk zijn als ze in de winkel leken.

Wat ik momenteel niet koop, bijvoorbeeld:

  • Dingen op een aanbiedingenrek die ik niet 100% nodig heb
  • Sieraden, behalve heel soms een paar oorbellen
  • Geurkaarsen en kaarsenhouders
  • Sierkussens en plaids
  • Andere decoratie, tenzij ik er echt weg van ben. Dat gebeurt heel zelden (mijn metalen levensboom en goudhaantje-foto zijn wat ik me van de laatste zeven jaar herinner)
  • Handtassen en schoenen
  • Smart watdanook
  • Alcohol
  • Haaraccessoires (heb onlangs mijn favoriete scrunchie gerepareerd en was daar erg content mee)
  • Opbergspullen. Even wachten en duikt altijd wel een doos / bakje / potje op dat precies past
  • Niet milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen, wasverzachter etc.
  • Shampoo en conditioner zonder ecolabel
  • Make-up, anders dan vervanging van wat ik al 25 jaar lang bijna dagelijks gebruik
  • Kerstversiering
  • Nieuw tuinmeubilair of andere decoratie voor buiten
  • Niet inheemse planten
  • Lampen
  • Beddengoed, anders dan ter vervanging
  • Huisdieren

Anyway. Er is heel veel meer dat ik niet koop maar dat is zo overduidelijk dat ik het niet eens zou overwegen. Het meeste is gemaakt om ons te verleiden en dingen te beloven maar hoe vaak maakt een product dat we kochten in een opwelling de belofte waar? Ik denk praktisch nooit.

De dingen waar ik wel soms geld aan uitgeef, brengen me plezier. Een cd, kaarten om te sturen, plantenzaden, boeken, iets dat het huis beter maakt, vogelvoer, een kledingstuk dat een gat in mijn garderobe opvult omdat er iets kapot is gegaan, etc.

Ik heb niet het idee dat ik me iets ontzeg. Ik kies er simpelweg voor om hier momenteel mijn geld niet aan uit te geven. Als ik het ooit heel graag wil, dan maak ik daar misschien wel ruimte voor. Of niet. Maar dan is het niet ingegeven door wat er in de winkel leuk uitziet, wat een influencer me opdringt of waar 50% korting op zit zodat ik het ‘niet kan laten liggen’.

Weten wat je niet wil is denk ik net zo belangrijk als weten wat je wel wil.

Minimalistisch leven tip 14: ban de smartphone

Foto door cheptu00e9 cormani op Pexels.com

Onlangs kocht ik (weer) een tweedehands flipphone ter vervanging van mijn smartphone. Het probleem dat ik heb met een smartphone (een van de vele) is dat ik moet nadenken over mijn gedrag zodra ik het ding gebruik. Zoek ik geen onzin op? Voegt dit iets toe? Wie volgt mijn bewegingen op en met het apparaat?

Ik gooi cookies weg, heb weinig apps en zet locatie uit en neem hem vaak niet mee maar toch bekruipt me altijd een unheimisch gevoel. ‘Ik zou dit niet moeten doen’.

Mijn Nokia deed het niet meer en een vraag aan de klantenservice leverde me een ‘Nei nei, die kan je niet meer gebruiken nee lol :’D’ op. Zelfs voor een seniorenmobiel was ie uit de tijd. (De gemiddelde Noorse klantenservice is niet erg formeel).

Mijn eerste smartphone had ik in 2014, ik heb 8 jaar gedaan met een budgetmodel Huawei en 2021 en 2022 waren ook deels smartphonevrij.

We zijn allemaal verslaafd

Het is ernstig hoe makkelijk je terug gezogen wordt in de wereld van de smartphone. Leuk foto’s maken onderweg. En dan toch maar een interessante podcast aan die ik heb bewaard voor later. Ik moet x nog een berichtje sturen, y nog in orde maken online en z nog bestellen en vervolgens ben ik een uur verder. Vreemd hoe snel de tijd verstrijkt als we naar een scherm kijken.

Ik denk dat nu met de komst van AI en alle ‘uncanny valley’ is het nou echt of niet ook steeds meer jonge mensen afstand (proberen te) nemen van online leven. Analoog wordt weer populairder.

Als ik muziek wil horen, zet ik een cd aan. Via streamingdiensten -ook het vriendelijker Qobuz- verlies ik het gevoel met de muziek. Ik mis het ritueel. Het leren kennen van een heel album, in plaats van een eindeloze hoeveelheid catchy melodietjes uitgekotst door een algoritme. Voor de prijs van een maand streamen, kan ik ook een cd -of twee- kopen. Of niet. Ik heb onlangs een externe dvd speler gekocht voor aan de laptop en t

Vroeger moest ik echt lang werken voor een cd en toch vond ik het het waard om daar mijn geld voor te gebruiken. Als je hem dan eindelijk kon kopen en luisteren en het boekje uitpluizen en de teksten lezen met een woordenboek erbij…

Saai zonder smartphone?

Het leven zonder smartphone is ‘saaier’. In plaats van naar een podcast, luister ik in de auto naar NRK Jazz of nergens naar. Een wandeling van bijna twee uur in je eentje is langer als je niets hebt om je af te leiden (het is verbazingwekkend hoe heel veel meer je opmerkt van je omgeving als je geen telefoon bij je hebt). Het lijkt saaier maar je ziet meer dingen die je anders helemaal niet eens opmerkt.

Het is als de subtiele smaken van groenten en het zoete van fruit als je normaal alles kant en klaar en uit plastic gewend bent te eten.

Ik vind het leven niet saaier. Ik zou mijn leven tot mijn 20e absoluut niet willen omschrijven als saai terwijl internet en computers toen toch nauwelijks een rol speelden.

Meer tevredenheid en rust

Als ik een paar dagen zo veel mogelijk offline ben, merk ik dat mijn behoefte om dingen te luisteren, kijken of op te zoeken, verdwijnt. Ik pak een boek, een tekenpotlood of ga naar buiten. Ik ga iets doen, iets schoonmaken, koken of schrijven. Dat doe ik anders ook maar… ik vind er meer de rust en de tijd voor. Ik heb niet meer het idee dat ik dingen ‘moet’ maar kan grotendeels in mijn eigen tempo de dag door.

Ondanks dat ik zelden op sociale media kijk voel ik meer tevredenheid met mijn eigen leven als ik zo min mogelijk online ben. De behoefte verdwijnt om mijn leven te oppgradere, cosmetica aan te schaffen, me een betere garderobe te wensen of me anderszins me aan te passen aan wat verkocht wordt als normaal maar in wezen een knettergek op hol geslagen consumptiepatroon is. Het leven van honderden andere mensen zou niet heel de dag midden in je gezicht geduwd moeten worden. Het is niet gezond.

Smartphone als handig ding, niet als heerser

De smartphone gebruik ik voor dingen die ik niet makkelijk zonder kan doen. De Visma-app van school, het doen van betalingen met Vipps voor tweedehands aankopen, whatsapp met een paar lieve mensen… maar daar blijft het bij. Voor meer, heb ik mijn smartphone niet nodig.

Leven met de smartphone ergens op de achtergrond is erg aangenaam.

Minimalisme is de dingen die geen waarde toevoegen uit je leven verwijderen om de dingen die wel meerwaarde bieden, te omarmen. Digitaal minimalisme is een van de mooiste voorbeelden hiervan.

Minimalistisch leven tip #10: laat je tuin zijn gang gaan

Wij mensen hebben behoefte aan orde en overzicht, waar de natuur ogenschijnlijk chaotisch is. Een aanharkte tuin of erger: een tuin met stenen, buxusheggetjes en potten met exotische planten vinden veel mensen tegenwoordig fijner om te zien dan groen dat zijn gang mag gaan, ondanks dat we daarvan veel blijer worden. Natuur! Vogels! Dingen die groeien! Kleine veranderingen in je eigen postzegel! De eerste krokussen! Egeltje! Blaadjes!

Veel mensen maken hun tuin ‘winterklaar’. Daarmee bedoelen ze ‘netjes’ want voor je tuin is het juist catastrofaal. Blaadjes aanharken en in de kliko, bomen en struiken snoeien en ‘onkruid’ eruit. Gras nog een keer maaien…. en ja, het staat netjes maar als je dat nu eens niet doet?

Blaadjes laten liggen heeft zo veel voordelen!

  • het beschermt wortels van plantjes tegen koude
  • het zorgt ervoor dat de aarde niet uitdroogt
  • het is perfecte mulch voor je plantjes
  • het is een bron van voedsel voor egels, vogels en andere dieren door de insecten die erin wonen
  • het is een onderkomen voor insecten om te overwinteren en met de collaps van insectenbestanden, hebben ze al onze hulp nodig (helemaal makkelijk als helpen betekent dat je niets hoeft te doen)

‘Ja maar slakken en rupsen’. Wel, de beste verdelgers zijn egels en vogels, dus als je die naar je tuin lokt met een boom, een dichte heg, zonnebloemen, nestkasten, verstopplekken en een vogelbadje, heb je dat probleem gelijk een stuk minder. Een nest jonge koolmezen eet makkelijk 500 rupsen per dag, en ze hebben meerdere legsels per jaar.

Er is schoonheid in uitgebloeide bloemen. En zaden voor vogels en verstopplekjes voor de allerkleinsten. Wabi sabi-eske kunstwerkjes zijn het.

Als je alle bladeren laat liggen en plantenresten in de loop van de zomer verzamelt in een hoekje in je tuin, ben je goed bezig voor alles wat leeft. Gewoon, door niets te doen.

En, als je toch (niet) bezig bent, wacht dan met het aan kant maken van je tuin tot iedereen weer wakker is geworden (dus niet op de eerste mooie dag in maart), om de zelfde reden.

Minimalistisch leven tip #9: onverwoestbare pannen

Oh, ik moet gelijk denken aan mijn moeder, een paar jaar geleden. Het vroor buiten en ze wilde soep opwarmen. Ze zette haar prachtige Le Creuset vol bevroren soep op de hoogste gaspit. ‘Krak’ deed de pan. ‘Oh nee’ deed mijn moeder. ‘Bel meteen de Chinees’, riep die ouwe.

Zo lang je dat niet doet, zijn ze een absolute aanwinst en heb je een geweldige pan, voor het leven. Ik houd ervan om dingen eenmaal te kopen en dan zo lang mogelijk niet. Of nooit meer.

Populaire pannen van tegenwoordig kan je om de twee jaar vervangen. Tegen die tijd heb je een beste hoeveelheid ‘forever chemicals’ in je lijf en het milieu gebracht. Aan het einde van je leven heb je een gigantische stapel pannen weggegooid.

Pannen zijn een van die dingen die je naar mijn idee moet kopen voor het leven.

Op de website van de fabrikant staat hoe je je pan moet onderhouden en gebruiken en dat is echt heel eenvoudig. Ze zijn echt niet lastiger in onderhoud dan welke andere pan maar wat je erin bakt is vele malen smakelijker.

Ik heb twee carbonstalen koekenpannen. Een kleinere met hoge rand van De Buyer en een standaard koekenpan van de lokale supermarkt. Als je ze met een laagje olie genoeg heet laat worden en daarna indien nodig het vuur terugdraait, blijft je eten echt niet aan de bodem plakken.

Mijn favoriete pan is mijn relatief nieuwe La Cocotte van Staub, ook een Frans merk. Ik wou dat ik hem eerder had gekocht. Hij bakt perfect, gelijkmatig en heel erg snel. Alles wordt er lekkerder in.

Ook handig: in al mijn pannen kan ik met ijzeren spatels, vorken en messen tekeer gaan, of met een metalen spons indien nodig. Ze kunnen in de oven en als het moet, in de afwasmachine.

zo blij mee… ❤

Dat is minimalisme voor mij: eenmaal iets kopen dat perfect voldoet aan je behoeften dat ook nog eens mooi is om te zien. Iets meer betalen voor heel veel meer (Europese) kwaliteit en vervolgens nooit meer in mijn leven een andere pan hoeven kopen.

Als je koopt wat je echt wilt en nodig hebt en geen genoegen neemt met net-niet of kwantiteit-boven-kwaliteit, betaalt zich dat vele decennia lang terug.

Minimalistisch leven tip #8: doe eens een tijdje zonder

foto door mijzelf 🙂

Sommige dingen hebben we elke dag nodig: ons bed, snijplank, mes, pan, schoenen… Andere dingen hebben we niet nodig maar willen we ook absoluut niet missen, zoals een warme douche, telefoon, wifi en koffie. Die dingen missen lijkt ons vreselijk.

Ik houd er niet van als iets macht over me heeft in die zin. Ik wil niet bang zijn om iets niet meer te hebben, ik wil weten dat ik ook aangenaam kan leven zonder.

Daarom is een periode zonder iets doen, een goede oefening in non-attachment en minimalisme.

Een tijdje geen koffie drinken. Drie maanden lang alleen maar noodzakelijke spullen kopen. Geen alcohol drinken. Geen suiker eten. Je telefoon overdag of ’s avonds in een andere ruimte leggen. Een paar uur in stilte doorbrengen. De wifi uitzetten overdag. De temperatuur in huis met een paar graden verlagen. Niet langer dan vijf minuten douchen. Koud douchen. Een maand geen vlees eten. Een dag de stroom uitzetten. De auto laten staan.

Je zal merken: zo erg is het allemaal niet. In het begin is het vervelend maar je hang ernaar is vooral een gewoonte. Je redt je prima zonder, in elk geval voor een tijdje in het geval van stroom. En vind je het vreselijk? Dan is dat misschien een goede reden om door te zetten. De betovering kan worden verbroken als je je er toe zet.

En nee, een leven zonder stroom lijkt me niet ideaal maar na een dag zonder, raak je niet in paniek als het er een keer een half uurtje niet is. Gewoon genieten van de rust en lachen om je paniekerige buren (en het feit dat jij wel zo slim was om voorbereid te zijn met je campinggaz-stelletje en houtkachel)

Het brengt een hernieuwde waardering voor die dingen als ze er wel zijn en het leert je dat je sterker bent dan de dingen waar je denkt niet buiten te kunnen. Je kan dat namelijk best.

En misschien besluit je wel om het helemaal op te geven.

Wat je ervoor terug krijgt is alleen maar positief: meer zelfredzaamheid, meer gezondheid, meer geld over aan het einde van de maand, meer helderheid, meer overzicht in je huis en financiën, meer eigenwaarde en een betere nachtrust.

Minimalistisch leven tip #7: stop met leven voor de buitenwereld.

Foto door Mahmut Yu0131lmaz op Pexels.com

Vrede met wie je bent, hoeveel mensen hebben dat? Ik denk dat internet maar vooral sociale media -en daarvoor natuurlijk al televisie en tijdschriften- ons verward hebben gemaakt over wie we zouden moeten zijn en wat we daarvoor moeten kopen, kopen, kopen. Alsof we als onszelf niet goed genoeg waren.

De wereld vertelt dat we onze persoonlijkheid moeten uitdrukken middels de spullen die we consumeren maar…. who cares om onze persoonlijkheid behalve onze allernaasten en zo lang we vriendelijk en beleefd zijn tegen de rest van de wereld?

Vroegah, toen mensen veel minder spullen bezaten en veel simpeler leefden, waren mensen een stuk creatiever en eigenzinniger dan nu.

Het idee dat we onze persoonlijkheid uitdragen door wat we consumeren is het gevolg van decennialang indoctrinatie en marketing. Natuurlijk hebben we allemaal onze voorkeuren maar zouden we die niet vooral voor onszelf moeten hebben? We slikken allemaal braaf wat ons wordt voorgehouden door de algoritmes, de reclame, de mooie plaatjes.

Aan mensen die een innerlijke vrede bezitten, die tevreden zijn met het leven dat ze hebben en met wie ze zijn, wat ze bezitten en waar ze zijn in het leven verkoop je niks: geen nieuwe bankstellen om de buren jaloers te maken, meditatieretraites, zelfverbeteringscursussen of seminars waarop je de aandelenmarkt leert voorspellen, trendy kleding, serums van 50 euro per flesje of andere fantasy-self rommel.

Mensen die niet bezig zijn met uitdragen wie ze zijn door middel van hun spulletjes, zijn in mijn ogen paradoxaal genoeg de meest interessante mensen.

Stop met kopen en stop met denken dat je niet genoeg bent. Stop met het idee dat je spullen nodig hebt om te communiceren wie je bent. Stop met denken dat er altijd een betere versie van jezelf is die uiteindelijk vooral meer van een ander is. Stop met jezelf verbeteren. Stop met het proberen jezelf in een andere kledingstijl te proppen, met je huis in te richten zoals die-en-die, met verlangen naar het leven van een ander en omarm genoeg.

Omarm wie je bent. Heb meer interesse in jezelf en minder in hoe anderen je waarnemen.

Minimalisme heeft me doen inzien dat er zo veel vrede te vinden is in tevreden zijn met wat ik heb en uiteindelijk ook wie ik ben. Als je stopt met leven voor de buitenwereld en begint met leven voor je innerlijke wereld, vind je uiteindelijk het pad terug naar jezelf. Een zelf dat niet meer hoeft te worden uitgedrukt door middel van meer.