Minimalistisch leven tip #24: doe een no (of low) buy maand

bron: pixabay

Waarom een no buy maand doen?

December is een duurdere maand; ook al begin ik vroeg met cadeautjes kopen en doen we niets geks verder, toch zijn er kleine uitgaven die bij elkaar een wat grotere uitgave maken. De man nam veel vrij om de badkamer af te maken, dus het salaris was minder dan normaal aan het einde van december.

Januari is goede maand om te doen wat iedereen doet: uitgaven beperken. Ik vind het heerlijk na de overdaad van december om in de eerste maanden van het jaar zo min mogelijk uit te geven.

Use it up, wear it out….

Het is de ideale maand om te gebruiken en op te maken wat we hebben. Om uitgaven tot het minimum te beperken en alleen te kopen wat nodig is. De regels voor een low- of no buy maand bepaal je natuurlijk zelf maar de focus moet wel liggen op het kopen van basisbehoeften en het zo veel mogelijk vermijden van al het andere.

Maar wat als je iets nodig-nodig hebt

Er zijn soms dingen, die we nodig hebben die niet vallen onder ‘boodschappen en brandstof’. Scheurt je broek op een niet-repareerbare manier dan heb je een nieuwe broek nodig als je er niet nog twee in de kast hebt liggen. Begeeft je koffiezetapparaat het, dan kan je proberen of opschenkkoffie je nieuwe koffie-obsessie wil worden maar is het begrijpelijk dat je een nieuw -liefst nieuw voor jou– exemplaar koopt.

Het moet geen stok worden om jezelf mee te slaan. Drie kringloopwinkels af voor een nodig ding terwijl je lijf -en geest- schreeuwen om een paar uur met een boek op de bank, is contraproductief.

Waarom low buy beter werkt…

Ik weet dat de kans dat ik een passende broek tweedehands vind, praktisch nul is. De provincie waar we wonen is vijf keer groter dan Zuid Holland met minder dan een tiende van de bevolking: het aanbod is hier kleiner en te ver verspreid. Kopen via internet als ik niet kan retourneren, doe ik niet met broeken. Mijn enige nette broek is dun en luchtig en het is min elf. Ik heb een legging -die maar bij twee truien past- en een nepleren broek, wat de meest koud aanvoelende stof is die er is. Ik moet een nieuwe broek. Sans schuldgevoel. Want nodig-nodig.

Tijdens een strikte no buy zou ik me kunnen behelpen met een panty onder mijn frisse broeken maar ik word iebelig bij te veel lagen of te strakke kleding. Ik zou het kopen van deugdelijke winterschoenen voor de jongen -die besloot zijn voeten nog een maatje te laten groeien- kunnen uitstellen tot februari maar kopen moet ik ze toch.

Het gaat om verbetering, niet perfectie. Daarom een low-buy. Eigenlijk wil ik van heel 2026 een low-buy year maken. Mijn valkuil is nieuwe kleding als het warmer en lichter weer wordt en spullen voor in huis in de zomer. Mijn intentie is om dit jaar het licht te omarmen, in plaats van herfstvibes in huis te willen maken in de zomer.

Het doel van je low buy periode

Je doet het om je relatie met nieuwe spullen en consumptie te veranderen, niet om het jezelf nodeloos ingewikkeld te maken.

Niet om jezelf te straffen voor slechte beslissingen in het verleden, daar kan je toch niets meer aan doen. Alsjeblieft, houd ze ook niet bij je omdat je denkt dat je er zo ‘je geld uithaalt’; het enige wat je doet is je heden vervuilen met foutjes uit het verleden. Verkoop het of geef het weg maar verwijder het uit je leven.

Het zou een positieve aangelegenheid moeten zijn waarbij je kijkt naar wat het je oplevert.

Er zijn zo veel dingen om te willen en hoewel we lang niet aan elke gril toegeven, wordt toch een groot deel van onze aankopen niet door onszelf verzonnen.

Kopen in plaats van veranderen

We denken dat we om een verandering te maken, spullen nodig hebben. Elke dag wandelen? Dan hebben we een wandelbroek, wandelschoenen, wandelstokken en een rugzak nodig. Spieren opbouwen? Een sportoutfit -of twee-, kettle bells, gewichten, een yogablok en -mat en een fitbit kunnen dan niet ontbreken.

Besparen? Hmm… broodbakmachine, notitieboek voor uitgaven, een mooie portemonnee voor je cash, bakjes om restjes avondeten in te bewaren, een nieuw wasrek, een douchewekker, wat radiatorfolie, deurborstels en stekkerdozen, een kilo marseillezeep om zelf wasmiddel te maken en een stapel van die leuke bijenwasdoeken helpen je op weg.

Nee, doe het niet!

Het is onzin. Het geeft ons een goed gevoel om die dingen te kopen, van bezig zijn met ons nieuwe leven en het serieus nemen maar we kunnen beter ons gedrag veranderen dan nieuwe spullen kopen. Die kan je altijd nog kopen, als je al die positieve veranderingen, daadwerkelijk hebt gemaakt voor langere tijd.

Vermijd iedereen die je iets wil verkopen, die je wil veranderen of die je vertelt dat je niet goed genoeg bent!

Voor mij is het het meest effectief -paradoxaal genoeg- om me niet bezig te houden met hoe ik denk dat ik zou moeten zijn en het vermijden van mensen die me vertellen dat ik moet veranderen.

Voor positieve verandering heb je spullen nodig, vertellen deze mensen. Een betere stofzuiger of føhn. Een t-shirtopvouwgadget of een stoomstrijkijzer. Een nieuwe garderobe. Dit kookboek. Handige opbergdozen of zelfs een opslagruimte. Of een geurkaars, zijden pyjama en nieuwe crème, want #selfcare.

Val er niet voor. Een opgeruimd huis, gezonde maaltijden en op tijd naar bed doen vele malen meer voor jou, je gezondheid en plezier in het leven dan al die rommel.

Zelfpraat

Belangrijk is ook hoe je tegen jezelf hierover praat. ‘Ik mag het niet kopen van mezelf’ klinkt veel negatiever dan ‘ik kies ervoor dit nu niet te kopen’ of ‘ik verkies lichtheid en rust boven het vergaren van overbodige consumptiegoederen’ en ‘mijn kostbare jaren op aarde gebruik ik liever voor het verrijken van mijn geest dan het verarmen van de aarde en mijn financiële positie’ 😀

Voor mij is niets overbodigs kopen een van de meest effectieve manieren om lief voor mezelf te zijn. Want denk eens na…

  • Ik hoef er niet uit om spullen te kopen en mijn tijd niet te verdoen met online vergelijkingen
  • Ik hoef geen aankopen te retourneren; altijd een lastig proces
  • Ik hoef me niet schuldig te voelen om geld dat ik uitgaf en beter aan iets anders (goede doelen, noodfonds) had kunnen besteden of kunnen sparen
  • Ik heb het relaxte gevoel van meer dan genoeg geld hebben tot het einde van de maand
  • Ik maak mijn huis en mijn leven niet zwaarder met dingen die niet nodig zijn voor een gelukkig leven
  • Ik hoef niets naar de kringloop te brengen omdat ik het zat ben, of te verkopen
  • Ik houd van het aangename lichte en serene gevoel dat dit alles geeft

Minimalistisch leven tip #21: maak kerst (meer tot) een rustpunt

bron: https://www.randibuckley.com/

En ja, dat klopt min of meer, behalve dat Jul van oudsher geen christelijke viering is maar vooruit. Hygge heet hier kos (koes) en zijn deze dingen koselig. Er is julekos en daarna romjulskos. En mensen koser seg.

Weer wat geleerd.

Anyway.

In tijd van het jaar waarin alles tot stilstand komt, in de tijd buiten de tijd (blogvriendin Anuk schreef er een mooi verhaal over, hier) worden we geacht het Feest van het Jaar te vieren met familie, feestelijke kleding en decoratie, een vijfgangenmenu en cadeaus, ondanks dat we alles al hebben, dat we heel het jaar al meer dan genoeg eten en dat een verplichte avond met (schoon)ouders niet hoog op lijstjes met ‘dingen die ik het liefst doe’ staat.

Photo by Rob Wicks on Unsplash

Voor we kinderen hadden, deden we niet aan kerst, afgezien van een verplicht bezoek aan mijn ouders. De uitbundige viering van kerst is geen feest dat past bij hoe ik me voel in deze tijd. Ik voel altijd een weerstand tegen het hele idee van drukte en overdaad in een tijd bedoeld voor bezinning, reflectie en rust.

Ik zal mijn kinderen ook nooit verplichten om op te komen draven met kerst, later. Als ze komen: hartstikke leuk. Komen ze niet, dan hoop ik dat ze genieten van wat ze wel doen.

Met de zonnewende proost ik in gedachten op de terugkeer van het licht. Ik geniet van ochtenden met koffie, een kaars, wierook en de houtkachel aan als het huis nog stil is. Het is nu 8 uur maar ik zie nog geen verschil tussen de berg en de lucht; het is nog aardedonker maar er ligt een wel een laagje poedersneeuw. Jeej!

Photo by Superkitina on Unsplash

Onze kerst is simpel en ik voel geen behoefte om er iets ingewikkelds van te maken. We maken een lange wandeling voor kerstavond, dat hier de belangrijkste kerstdag is. Daarna openen we cadeautjes. Ik begin ergens in augustus met het verzamelen van cadeautjes en ideeën van wat iedereen wil. Zo bespaar ik me de stress van cadeautjes kopen op het laatste moment.

Vervolgens liflafjes op de bank met een film, The Muppets, of Aardman’s Shaun the Sheep -the Flight Before Christmas. We eten altijd met zijn allen aan tafel, dus dit is leuk en bijzonder. En simpel 😀

De dag erna een uitgebreidere lunch met broodjes, vruchtenyoghurt, beleg en julebrus (kerstfrisdrank).

En verder? Niks. Gewoon niks. Man heeft een klusverbod tot de 26e. Ik doe niet meer dan het hoognodige. E-reader is opgeladen, leuke boeken gedownload. Boodschappen zijn gedaan. Huis is netjes genoeg. Uitrusten. Bijkomen. Niets hoeven. Niets kopen. Nergens heen, behalve een wandeling maken.

Een paar ideeën voor een simpeler kerst:

  • Behoud wat betekenis heeft voor jou en je gezin en vergeet de rest. Voel je niet verplicht om mee te doen aan dingen die opgedrongen worden omdat anderen er goed geld aan verdienen want echt, een andere reden is er niet voor kersttrends, champagne, allerlei voorverpakte luxe, feestkleding en verplichte cadeaus. Niet dat deze dingen per definitie verkeerd zijn maar het bijna verplichte karakter ervan wel, mijns inziens.
  • Ruim op voor je decoreert. Een vol huis verder opvullen met nog meer kerstspullen, geeft stress. Misschien kan je tijdelijk dingen naar een andere plek verhuizen zodat alles wat meer ademruimte heeft of je decoratie verminderen?
  • Eet niet meer dan normaal en beperk verleidingen. Plezier in wat we eten, komt van de eerste paar hapjes, niet van de hoeveelheid. Eet of drink niet omdat mensen zeggen dat je anders ongezellig bent; ze willen alleen niet nadenken over hun eigen overeten of drinkgedrag. Je bent niet verplicht op te eten wat mensen je aanbieden.
  • Houd decoratie simpel. Misschien wil je wel helemaal geen kerstboom? Of een kleintje, in plaats van een levensgrote? Simpel is goed. Een kaars in een windlicht, in plaats van grote kerststukken? Een mooi lichtsnoer in de vensterbank?
    Of kies voor geur -kruidnagel- kaneel- en sinaasappelolie- en muziek in plaats van spullen.
  • Houd het eten simpel. Ga geen dingen maken die je nog nooit hebt gemaakt. Vraag aan gasten of elk een gerecht mee wil nemen, in plaats van alles zelf op te tuigen. Een fijne wijn, goed brood, beleg van de delicatessenwinkel en een fijne salade is een feestmaal op zich.
  • Houd de dagen rond kerst zo leeg mogelijk. Zeg ‘nee’ tegen dingen en mensen (!) die je laatste restje energie opzuigen.
  • Beperk het geven van cadeaus tot een paar mensen en een paar gaven. Laat ruim van te voren weten dat je het anders wil doen.
  • Ga na wat te veel tijd kost, frustratie oplevert en irritatie oproept. Zorg dat je er zo min mogelijk last van hebt. Je schoonmoeder in de gang zetten tijdens het kerstdiner kan vermoedelijk niet, maar er zijn zo veel andere dingen die onze emmers vullen waar we wel zelf invloed op hebben.
  • Stuur kinderen naar buiten. Doe de bel uit en de deur op slot. Pak een boek, iets drinken en geniet van een paar stille momenten. Ik stuur de kinderen lopend om eieren bij de boerderijwinkel. Zijn ze lekker een uurtje buiten en ze doen nog wat nuttigs.
  • Vermijd winkels waar mogelijk. De een kan er beter tegen dan de ander maar mensen evolueerden in een omgeving waarin we in ons leven misschien 200 andere mensen tegen kwamen, waarin we leefden van wat we vingen en plukten, waarbij rennen de snelste manier van voortbewegen was en de grootste herrie kwam van onweer en niet in winkelcentra met duizenden anderen waar Mariah en George nonstop uit de speakers gillen en waarbij je 300 keuzes hebt uit kerstdesserts. Er is een reden waarom je je moe voelt.
  • Beperk digitale herrie tot een minimum. Meld een digitale retraite, stop je simkaart in een dumbphone en leg je smartphone in een andere ruimte. Negeer het nieuws en sociale media. Doe alleen op het web wat je energie geeft (een stukje typen naar een vriendin, een meditatie of cursus, een enkele video van je favoriete youtuber) en beperk dat tot een x tijd.
  • Voel je niet schuldig. Je kan niet alles doen en je moet niet alles willen doen. Je doet vermoedelijk al meer dan genoeg het hele jaar. Je bent volwassen geworden om je eigen leven in te mogen richten en natuurlijk ‘kan’ je sommige dingen niet schrappen maar kieskeurig zijn en grenzen aangeven mag echt (niet voor de lunch al op visite, maar rond borreltijd pas, een kerstdag zonder visite, om tien uur naar bed met oud&nieuw…)

Waarom zou degene die het grootste beslag op je tijd wil leggen, altijd zijn of haar zin krijgen? We willen mensen niet teleurstellen maar ‘ja’ voor alle anderen is een ‘nee’ voor jezelf en niet zelden ook je gezin.

Ik wens iedereen een kalme kerst ❤

Photo by Majid VZ. on Unsplash

Minimalistisch leven tip #20: verlicht de kerstdagen

Photo by Olesia Hnatkevych on Unsplash

Noorse kerst

In Noorwegen, waar kerst Groots Gevierd wordt -traditioneel maar overdadig- gebruikt men gemiddeld 26.700 kronen per persoon voor eten, drinken en cadeaus.

Voor ons gezin van zes mensen komt dat neer op omgerekend 15.000 euro; een grove schatting leert me dat we op 7% van dit bedrag zitten en dat is inclusief cadeautjes voor de vriendinnen van DL2 en DL3 en een duurder cadeau voor de ouders van een vriendje van mijn zoon waar hij altijd de boel leeg vreet met zijn 1,92 meter lange lijf.

De dagen na kerst zijn de winkelcentra vol met mensen die hun gulle julegaver komen ruilen want de meesten van ons zitten niet te wachten op een nieuwe føhn, een cadeauverpakking met smeersels, niet matchend servies, een theepakket voor koffieleutjes en ander ‘och dat had je nou niet hoeven doen’.

Wat fijn: we hebben alles al

De meesten van ons hebben alles wat we ons ooit zouden kunnen wensen. Voor veel mensen is het ook lastig cadeautjes kopen. Ik wil ook nooit wat en ben werkelijk blij als mensen die wens respecteren, hoewel de man altijd goed is in toch iets verzinnen (nestkasten, vooral :D)

Wat iemand in huis neerzet, op het lijf smeert, om de nek hangt, drinkt, leest of graag gebruikt is zo persoonlijk en dan nog weten veel mensen zelf niet eens wat ze leuk vinden!

Doe maar wat

Voor hen moeten we wel, het liefst na half december want zulke martelende handleturer stellen we graag uit, op zoek naar een met aandacht uitgezocht cadeau. Uiteindelijk vind je niets en besluit je tot ‘doe maar wat’ om van het gedoe af te zijn.

Nomnom

Met dingen die je opgebruikt zit je redelijk veilig en die dingen kunnen bovendien makkelijk worden doorgegeven als het de ontvanger niet bevalt. Wijn, chocola, koffie, thee, bier… maar hoe vaak krijgen we iets dat we helemaal niet nodig hebben of willen? Dingen die naar de achterste regionen van kastjes, lades en voorraadkasten verdwijnen, ruimte innemen en de ontvanger vaak ook nog eens met een schuldgevoel opzadelen.

Waarom zouden we over en weer onze zuurverdiende centjes blijven omzetten in dingen die de ander niet nodig heeft en -net zo vervelend-, na de viering opgescheept zitten met spullen die we zelf ook niet nodig hebben?

Is toch niet echt in de geest van de feestdagen, al met al.

De neveneffecten

De planeet zucht en kraakt al onder onze nooit-genoeg mentaliteit. Het web van het leven wordt razendsnel ontrafeld, door vele factoren maar onze nimmer aflatende koop- en hebzucht zijn er voor een flink deel debet aan.

Conflictdiamenten, overbodige electronica vol conflictmineralen, slavenarbeid, vervuilde rivieren, goud waar de amazone voor wordt leeggemijnd, plastic meuk dat een half jaar later op de afvalberg ligt, gigantische ladingen cadeaupapier dat niet gerecycled kan worden… is dat het allemaal waard? Natuurlijk niet.

We willen er liever niet aan denken maar dat zouden we wel moeten doen. Net als aan de extra dieren die we eten, het eten dat we weggooien en de financiële kater in januari waar velen mee zitten. Als we de derde dinsdag van januari toch al de meest deprimerende dag van het jaar vinden, waarom zouden we het dan nog extra verzwaren met een lege bankrekening of nog erger, veel te veel ‘af’ op ons creditcardoverzicht en spullen in ons huis die we helemaal niet willen?

Een betere manier van geven?

Er is in mijn ogen niets mis een cadeau geven maar wel met het verplichte karakter ervan, plus het idee dat we iedereen die we rond de kerst treffen iets toe moeten stoppen.

‘Het gaat om het gebaar’ is een holle frase. Onze waardering voor iemand hoeven we niet uit te drukken middels een fleecedeken, een niet-grappige koffiemok, een set met drie plastic speelgoedautootjes, een mismatchende kandelaar of chemische badproducten.

‘Ja maar dat is zo saai om te geven’ zeggen mensen dan als iemand praktische dingen vraagt. Ja, je zou iets kopen waar iemand daadwerkelijk wat aan heeft 😀

De kerstdagen zijn zo veel lichter als we het hele idee van over en weer nutteloze spullen uitwisselen, achterwege laten.

Er zijn zo veel manieren om het hele idee van cadeaus geven, te verlichten:

  • Helemaal geen cadeaus. Mijn favoriet 😉
  • Niet materiële zaken geven: ‘tegoedbonnen’ voor oppassen, een ijsje eten, ramen lappen…
  • Een donatie aan een goed doel, bonus als het geen mega-organisatie is met drie ton per jaar graaiende CEO’s
  • Voor kinderen: iets om te lezen, iets om te dragen, iets om te eten en iets dat ze graag willen (of een variatie hierop)
  • Een cadeau per paar voor een kind en niet voor volwassenen
  • Iets eetbaars, met een maximum bedrag
  • Lootjes trekken zodat iedereen maar één cadeau hoeft te kopen, met cadeausuggestie om miskopen te voorkomen
  • Nuttige dingen geven: wasmiddelen, kruiden, koffie…
  • Het kerstbudget inzamelen en hiermee iets leuks doen met zijn allen: een rondvaart, museum, concert

Eens gaven we mijn ouders een rondvaart met erwtensoep in de Biesbosch, m’n ma vond het het leukste cadeau ooit. Het concert van Wardruna waarvoor ik kaartjes kreeg vorig jaar kerst was een van de hoogtepunten van het afgelopen jaar.

Anyway. God Jul, folkens! (met of zonder cadeautjes :D)